Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026 στις 21.00
Ελεύθερες προβολές στο Άλσος: Ghost in the Shell
Ghost in the Shell (Kôkaku kidôtai, anime), 1995, 82 λεπτά
Σκηνοθεσία: Mamoru Oshii Σενάριο: Shirow Masamune, Kazunori Itô
Πρωταγωνιστούν: Atsuko Tanaka, Iemasa Kayumi, Akio Ôtsuka
Ένα πρωτοποριακό άνιμε που δραματοποιεί με αριστουργηματικό αισθητικά τρόπο τα βαθιά φιλοσοφικά ζητήματα γύρω από τη φύση και την ουσία της ανθρώπινης νοημοσύνης και συνείδησης αλλά και τα όρια τους μέσα από τη "μεταφορά" ή τη "σύλληψή" τους σε μια τεχνητή κατασκευή, ένα "κυβερνοσώμα/cyborg" - ως "φάντασμα στη μηχανή". Πηγή αντιγραφής και έμπνευσης από το "Μάτριξ" μέχρι το "Άβαταρ" και άλλες δημιουργίες έχει πραγματικά καθορίσει ένα ολόκληρο genre. Μια προκλητική ματιά στις πτυχές της ανθρωποσύνης, τις κυβερνο-μεταλλάξεις της, τις δυνατότητες σύντηξης ή συνύπαρξής τους, του περάσματος από τη μια στην άλλη, που εύκολα μεταστρέφονται σε μηχανισμούς ελέγχου και χειραγώγησης.
Αφιέρωμα: Τεχνολογία, Τεχνητή Νοημοσύνη και το στοίχημα της ανθρώπινης ελευθερίας
Τα πράγματα πρέπει να ειπωθούν με το όνομά τους: το πραγματικό διακύβευμα της αντιπαράθεσης γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν είναι "απλά" η υπεραξία των δεδομένων, η αυτοματοποίηση της εργασίας με την ταυτόχρονη μαζική αποβολή ανθρώπων από αυτήν και η αχαλίνωτη αφαίμαξη φυσικών πόρων: είναι η υπονόμευση της ίδιας της ελευθερίας και χειραφέτησης των ανθρώπων και της φύσης. Και αυτό γιατί η νοημοσύνη ως αναστοχασμός, αυτοσυνειδησία, ελεύθερη διαλεκτική κίνηση του νου, ριζική φαντασία και δημιουργία είναι ο πυρήνας της ανθρώπινης ελευθερίας.
Ο διαχωρισμός της νοημοσύνης από τη συνείδηση, ο εκμηχανισμός της ανθρώπινης νοημοσύνης και όχι η δήθεν "έγχυση" νοημοσύνης στις μηχανές είναι ο πραγματικός στόχος των θιασωτών της ΤΝ. Οι άνθρωποι-ρέπλικες και όχι οι "ευφυείς" μηχανές είναι το πραγματικό στοίχημα των αφεντικών της ΤΝ, καπιταλιστών και εξουσιαστών. Ως συνήθως, στον κόσμο του κεφαλαίου και της εξουσίας η πραγματικότητα είναι αντεστραμμένη.
Κράτος και κεφάλαιο θέλουν να επιβάλουν την τεχνολογία ως το (ψευδο)ορθολογικό έρεισμα της κυριαρχίας τους. Όντας υποτίθεται "ψυχρή", "αντικειμενική", "ουδέτερη" κοινωνικά, "πάνω, πέρα και έξω" από τις ανθρώπινες ατέλειες και έριδες, "παντογνώστρια" και "παντοδύναμη" τείνει να εδραιωθεί ως ο ρυθμιστής των ανθρωπίνων πραγμάτων. Μια μετα-θρησκευτική θεότητα. Η σύγχρονη, εξελιγμένη εκδοχή του επιστημονισμού των πρώτων βιομηχανικών επαναστάσεων, που το κεφάλαιο επίσης ανέπτυξε και "κεφαλαιοποίησε" στο όνομα της "αλάνθαστης", "ορθολογογικής" και χωρίς "ανθρώπινες προκαταλήψεις" επιστήμης.
Η όποια "γοητεία" των φουτουριστικών και πολλά "υποσχόμενων" τεχνολογιών δεν μπορεί να αποκρύψει ότι οι "ευφυείς" μηχανές δεν είναι εδώ για να μας "απελευθερώσουν" από το βάρος της εργασίας ούτε να μας νανουρίζουν γλυκά τα βράδια. Προς το παρόν μας βοηθούν να ξεχάσουμε αυτά που ξέρουμε και να μας απελευθερώσουν από το βάσανο της κριτικής σκέψης και των στενών σχέσεων μεταξύ μας. Παρά τον ανθρωπομορφισμό με τον οποίο τα αφεντικά τους προσπαθούν να τις επενδύσουν, είναι μηχανές απανθρωποποίησης και κυριαρχίας. Κεφάλαιο και κράτος δεν θα διστάσουν μπροστά σε κανέναν τυχοδιωκτισμό για να επιβάλουν τη δυστοπία τους - αυτό μας λένε ουσιαστικά φόρα-παρτίδα όταν ερίζουν υποτίθεται για την "ηθική χρήση" της ΤΝ! Προφανώς μας περνούν για εντελώς ηλίθιους αυτοί που μας βυθίζουν όλο και περισσότερο στην εξαθλίωση και τον πόλεμο. Αποτελούν τον μεγαλύτερο εχθρό της ανθρωπότητας και της φύσης. Για αυτό πρέπει να συναντήσουν την ανυποχώρητη αντίστασή μας και να ηττηθούν!